Thông tin Workshop

Mục	Chi tiết
Thời lượng	60 phút
Công cụ	Microsoft Excel / Google Sheets
Sản phẩm đầu ra	File Excel gồm: BCTC VAS, Bảng chênh lệch, Adjustment entries, BCTC IFRS, Reconciliation
Kỹ năng	Nhận diện khác biệt VAS ↔ IFRS, lập bút toán điều chỉnh, lập BCTC song song

---

Tình huống thực hành

Công ty TNHH Minh Quốc (MinhQuoc Manufacturing LLC) — Sản xuất bao bì công nghiệp

• 100% vốn FDI (công ty mẹ tại Đài Loan)
• Năm tài chính: 01/01/2025 — 31/12/2025
• Chế độ kế toán: Thông tư 200/2014
• Thuế suất TNDN: 20%
• Công ty mẹ yêu cầu nộp IFRS Reporting Package hàng năm

---

Phần 1: Nhập BCTC theo VAS vào Excel (10 phút)

Bước 1.1 — Tạo Sheet "VAS_BS" (Bảng CĐKT theo VAS)

Bảng Cân đối Kế toán — 31/12/2025 — Theo VAS (đơn vị: triệu đồng)

Mã số	Khoản mục	Số cuối năm
I. TÀI SẢN NGẮN HẠN		7.850
111	Tiền & TĐTT	1.200
131	Phải thu KH	3.500
133	Thuế GTGT được khấu trừ	150
152	Nguyên vật liệu	800
155	Thành phẩm	2.200
II. TÀI SẢN DÀI HẠN		11.200
211	TSCĐ hữu hình (nguyên giá)	15.000
214	Hao mòn lũy kế	(4.500)
	TSCĐ HH — Giá trị còn lại	10.500
242	CP trả trước DH	700
	TỔNG TÀI SẢN	19.050
III. NỢ PHẢI TRẢ		9.450
331	Phải trả NCC	2.800
334	Phải trả NLĐ	350
3334	Thuế TNDN phải nộp	120
338	Phải trả khác	180
341	Vay dài hạn	5.000
352	Dự phòng phải trả	1.000
IV. VỐN CHỦ SỞ HỮU		9.600
411	Vốn ĐT CSH	7.000
421	LNST chưa phân phối	2.400
414	Quỹ ĐTPT	200
	TỔNG NGUỒN VỐN	19.050

Bước 1.2 — Tạo Sheet "VAS_PL" (KQKD theo VAS)

Báo cáo KQKD — Năm 2025 — Theo VAS (đvt: triệu đồng)

Mã số	Chỉ tiêu	Số tiền
01	Doanh thu bán hàng & CCDV	28.000
02	Các khoản giảm trừ DT	(500)
10	Doanh thu thuần	27.500
11	Giá vốn hàng bán	(18.200)
20	Lợi nhuận gộp	9.300
21	DT hoạt động tài chính	60
22	CP tài chính (lãi vay)	(480)
	Trong đó: Lãi vay	(480)
25	CP bán hàng	(2.100)
26	CP QLDN	(2.850)
	Trong đó: CP thuê nhà xưởng	(1.440)
30	LN thuần từ HĐKD	3.930
31	Thu nhập khác	45
32	Chi phí khác	(15)
40	LN khác	30
50	Tổng LN trước thuế	3.960
51	CP thuế TNDN hiện hành	(792)
60	LN sau thuế	3.168

---

Phần 2: Xác định chênh lệch VAS → IFRS (10 phút)

Bước 2.1 — Tạo Sheet "Differences"

Xác định các khoản mục cần điều chỉnh khi chuyển từ VAS sang IFRS:

#	Khoản mục	VAS	IFRS	Chuẩn mực	Loại điều chỉnh
1	Thuê nhà xưởng	Thuê HĐ — CP 1.440 tr/năm	IFRS 16 — ROU + Lease liability	IFRS 16	Reclassification + Remeasurement
2	Doanh thu	Ghi nhận 28.000 tr (trước giảm trừ) khi giao hàng	Tách PO bảo hành → over time	IFRS 15	Timing adjustment
3	TSCĐ — Nhà xưởng tự có	Cost model: 10.500 tr (net)	Revaluation model: 13.200 tr (fair value)	IAS 16	Revaluation surplus
4	Dự phòng phục hồi MT	1.000 tr (undiscounted)	PV = 1.000/(1,07)^8 ≈ 582 tr	IAS 37	Discounting
5	ECL — Phải thu KH	0 (không quá hạn)	3.500 × 2% = 70 tr	IFRS 9	New provision

Bước 2.2 — Thông tin chi tiết cho từng điều chỉnh

Điều chỉnh 1: Thuê nhà xưởng (IFRS 16)

Thông tin	Chi tiết
Thời hạn thuê	8 năm (bắt đầu 01/01/2022) — còn lại 5 năm (01/01/2025 – 31/12/2029)
Tiền thuê	120 triệu/tháng = 1.440 triệu/năm
IBR	7%/năm
Lease liability tại 01/01/2025	Tính PV 60 kỳ còn lại

$${\text{Lease liability}}_{01/01/2025}=120\times \frac{1-(1+0,07/12{)}^{-60}}{0,07/12}\approx 120\times 50,502\approx 6.060\text{ triệu}$$

ROU asset tại 01/01/2025 (khấu hao đường thẳng, đã dùng 3 năm → còn 5 năm):

Giả sử ROU asset ban đầu (01/01/2022) tính cho 8 năm:

$$\text{ROU ban đầu}=120\times \frac{1-(1+0,07/12{)}^{-96}}{0,07/12}\approx 120\times 73,839\approx 8.861\text{ triệu}$$$$\text{ROU tại 01/01/2025}=8.861\times \frac{5}{8}\approx 5.538\text{ triệu}$$

Khấu hao ROU năm 2025: $8.861/8\approx 1.108$ triệu

Lãi thuê năm 2025 (ước tính): $6.060\times 7\mathrm{\%}\approx 393$ triệu (trung bình, thực tế tính theo monthly schedule)

Điều chỉnh 2: Doanh thu (IFRS 15)

Trong tổng DT 28.000 triệu (trước giảm trừ), có 2.000 triệu liên quan đến gói bảo hành mở rộng kèm theo hợp đồng bán hàng:

• VAS: Ghi nhận toàn bộ khi giao hàng
• IFRS 15: Tách PO bảo hành → ghi nhận over time (3 năm bảo hành)
• Hợp đồng ký 01/07/2025 → DT bảo hành đã ghi nhận 6/36 tháng = $2.000\times 6/36\approx 333$ triệu
• Điều chỉnh giảm DT: $2.000-333=1.667$ triệu → Contract liability

---

Phần 3: Lập Adjustment Entries (15 phút)

Bước 3.1 — Tạo Sheet "IFRS_Adjustments"

Cấu trúc bảng:

Cột	Nội dung
A	# Adj
B	Chuẩn mực IFRS
C	Diễn giải
D	Debit Account
E	Credit Account
F	Số tiền (triệu đ)

Bước 3.2 — Nhập bút toán điều chỉnh

Adj 1: Thuê nhà xưởng — IFRS 16

1a. Ghi nhận ROU asset & Lease liability (đầu kỳ):

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
1a	Right-of-use asset	Lease liability	5.538	ROU asset đầu năm 2025 (net)

1b. Đảo CP thuê VAS:

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
1b	Lease expense (CP thuê VAS)	Retained earnings / P&L	1.440	Đảo CP thuê hoạt động VAS

1c. Ghi nhận khấu hao ROU & lãi thuê:

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
1c-i	Depreciation — ROU	ROU asset	1.108	Khấu hao ROU năm 2025
1c-ii	Interest expense — Lease	Lease liability	393	Lãi thuê năm 2025

1d. Tiền thuê trả → giảm Lease liability:

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
1d	Lease liability	Cash	1.440	Tiền thuê đã trả năm 2025

Tóm tắt tác động Adj 1:

Chỉ tiêu	VAS	Adj	IFRS
CP thuê P&L	(1.440)	+1.440	0
Khấu hao ROU P&L	0	(1.108)	(1.108)
Lãi thuê P&L	0	(393)	(393)
Net P&L impact	(1.440)	−61	(1.501)
ROU asset (BS)	0	+4.430	4.430
Lease liability (BS)	0	+5.013	5.013

Adj 2: Doanh thu — IFRS 15

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
2	Revenue	Contract liability	1.667	Giảm DT — bảo hành chưa thực hiện

Adj 3: TSCĐ — IAS 16 Revaluation

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
3	PPE — Building	Revaluation surplus (OCI)	2.700	Revaluation: 13.200 − 10.500 = 2.700

Adj 4: Dự phòng phục hồi mặt bằng — IAS 37

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
4a	Provision — Restoration	Retained earnings	418	Giảm dự phòng: 1.000 − 582 = 418
4b	Finance cost — Unwinding	Provision — Restoration	40,7	Unwinding: 582 × 7% ≈ 40,7

Adj 5: ECL — IFRS 9

#	Debit	Credit	Số tiền	Diễn giải
5	Impairment loss — ECL	Loss allowance — Receivables	70	ECL: 3.500 × 2% = 70

---

Phần 4: Lập BCTC theo IFRS (15 phút)

Bước 4.1 — Tạo Sheet "IFRS_PL"

Income Statement — Year 2025 — IFRS (triệu đồng)

Chỉ tiêu	VAS	Adj 1	Adj 2	Adj 4	Adj 5	IFRS
Revenue	27.500		(1.667)			25.833
COGS	(18.200)					(18.200)
Gross profit	9.300		(1.667)			7.633
Other income	60					60
Selling expenses	(2.100)					(2.100)
Admin expenses	(2.850)	+1.440				(1.410)
Depreciation — ROU	—	(1.108)				(1.108)
Interest — Lease	—	(393)				(393)
Finance cost — Loan	(480)					(480)
Unwinding discount	—			(40,7)		(40,7)
ECL impairment	—				(70)	(70)
Other expenses	(15)					(15)
Other income (net)	30			+418		448
PBT	3.960	(61)	(1.667)	+377,3	(70)	2.539,3

Lưu ý

Số liệu trên là đơn giản hóa để phục vụ workshop. Trong thực tế, cần tính toán chi tiết amortisation schedule cho Lease liability và thuế hoãn lại (deferred tax) cho từng adjustment.

Bước 4.2 — Tạo Sheet "IFRS_BS"

Các bạn tự lập bảng CĐKT theo IFRS bằng cách:

1. Copy Bảng CĐKT VAS
2. Thêm các dòng mới: ROU asset, Lease liability, Contract liability, Loss allowance, Revaluation surplus
3. Điều chỉnh theo Adj 1–5
4. Kiểm tra cân đối: Tài sản = Nợ + VCSH

---

Phần 5: Reconciliation & Kiểm tra (10 phút)

Bước 5.1 — Tạo Sheet "Reconciliation"

Reconciliation — LN trước thuế VAS → IFRS:

STT	Khoản mục	Số tiền (triệu đ)
	LN trước thuế theo VAS	3.960
1	Thuê TS: Đảo CP thuê + Ghi KH ROU + Lãi thuê	(61)
2	DT: Dời DT bảo hành sang contract liability	(1.667)
3	TSCĐ: Revaluation không ảnh hưởng P&L (→ OCI)	0
4	Dự phòng: Giảm dự phòng (PV) − Unwinding	+377,3
5	ECL phải thu	(70)
	LN trước thuế theo IFRS	2.539,3

Bước 5.2 — Checklist kiểm tra

#	Kiểm tra	OK?
1	Tổng TS (IFRS) = Tổng NV (IFRS)	☐
2	Lease liability > 0	☐
3	ROU asset > 0	☐
4	Contract liability = DT bảo hành chưa ghi nhận	☐
5	Loss allowance = 3.500 × 2% = 70	☐
6	Revaluation surplus = 2.700 (OCI)	☐
7	Provision (IFRS) < Provision (VAS) do discounting	☐
8	LN IFRS < LN VAS (do DT dời kỳ & ECL)	☐

---

Nâng cao: Deferred Tax (nếu còn thời gian)

Mỗi adjustment tạo ra temporary difference → cần ghi nhận DTA hoặc DTL:

Adj	Temporary Difference	VAS basis	IFRS basis	Diff	Tax rate	DTA/DTL
1	Lease — net	N/A	Net liability > Asset	~583	20%	DTA 116,6
2	Contract liability	0	1.667	1.667	20%	DTA 333,4
3	Revaluation surplus	10.500	13.200	2.700	20%	DTL 540
4	Provision (PV)	1.000	622,7	(377,3)	20%	DTL 75,5
5	Loss allowance	0	70	70	20%	DTA 14

Mẹo Excel

Tạo cell link giữa các sheet: VAS_BS → Differences → IFRS_Adjustments → IFRS_BS. Khi thay đổi thông tin đầu vào (tiền thuê, lãi suất...), toàn bộ BCTC IFRS sẽ tự động cập nhật.

---

Tiêu chí đánh giá

Tiêu chí	Điểm
BCTC VAS nhập đúng, cân đối	15
Xác định đúng 5 khoản chênh lệch	20
Bút toán điều chỉnh đúng (5 Adj)	25
BCTC IFRS hoàn chỉnh, cân đối	20
Reconciliation khớp	10
Trình bày, format Excel chuyên nghiệp	10
Tổng	100