Case Study: Công ty CP SX Đại Nam

Giới thiệu doanh nghiệp

Công ty CP Sản Xuất Đại Nam (Dai Nam Manufacturing JSC) chuyên sản xuất nội thất gỗ xuất khẩu. Nhà máy đặt tại KCN Bình Dương, diện tích 5.000 m², với đội ngũ 120 công nhân.

Ngành nghề: Sản xuất đồ gỗ nội thất (VSIC 3100)
Doanh thu 2025: 85 tỷ VNĐ
Phương pháp tính thuế GTGT: Khấu trừ
Niên độ kế toán: 01/01 – 31/12

Tình huống

Danh mục TSCĐ hiện hữu (tính đến 31/12/2025)

STT	Tên TSCĐ	TK	Nguyên giá	Ngày SD	TGSD	PP KH	KH luỹ kế 31/12/2025	GTCL 31/12/2025
1	Nhà xưởng chính	2111	4.800.000.000	01/01/2020	25 năm	Đường thẳng	1.152.000.000	3.648.000.000
2	Dây chuyền sấy gỗ	2112	1.200.000.000	01/07/2021	10 năm	Đường thẳng	540.000.000	660.000.000
3	Máy bào 4 mặt (cũ)	2112	450.000.000	01/01/2019	8 năm	Đường thẳng	393.750.000	56.250.000
4	Xe tải 5 tấn	2113	780.000.000	01/04/2022	8 năm	Đường thẳng	365.625.000	414.375.000
5	Phần mềm MISA	2135	95.000.000	01/01/2024	5 năm	Đường thẳng	38.000.000	57.000.000

Nghiệp vụ phát sinh trong năm 2026

Nghiệp vụ 1 — Mua dây chuyền cắt gỗ CNC (15/02/2026)

Đại Nam mua dây chuyền CNC từ Đức:

Khoản mục	Số tiền (VNĐ)
Giá mua (CIF)	1.200.000.000
Thuế nhập khẩu (10%)	120.000.000
Thuế GTGT nhập khẩu (10%)	132.000.000
Vận chuyển cảng → nhà máy	35.000.000
Lắp đặt, hiệu chỉnh	85.000.000
Chạy thử	60.000.000

Ngày đưa vào sử dụng: 01/03/2026
Phục vụ phân xưởng sản xuất
Chưa thanh toán cho nhà cung cấp
Công ty đang cân nhắc phương pháp khấu hao: Đường thẳng 10 năm hoặc Số dư giảm dần 10 năm

Nghiệp vụ 2 — Mua máy chà nhám tự động (01/06/2026)

Khoản mục	Số tiền (VNĐ)
Giá mua (chưa VAT)	380.000.000
VAT 10%	38.000.000
Vận chuyển, lắp đặt	20.000.000
VAT vận chuyển	2.000.000

Thanh toán bằng chuyển khoản ngân hàng
Ngày đưa vào sử dụng: 01/07/2026
Thời gian sử dụng: 8 năm, KH đường thẳng
Phục vụ phân xưởng sản xuất

Nghiệp vụ 3 — Thanh lý máy bào 4 mặt cũ (01/10/2026)

Máy bào 4 mặt (STT 3) — đã sử dụng từ 01/2019 — được thanh lý:

Nguyên giá: 450.000.000
KH luỹ kế đến 30/09/2026 (tính cả 9 tháng năm 2026): cần tính
Bán phế liệu thu về: 35.000.000 (chưa VAT, VAT 10%)
Chi phí tháo dỡ: 5.000.000 (thanh toán tiền mặt)

Nghiệp vụ 4 — Mua CCDC (25/08/2026)

Mua 30 bộ dụng cụ cầm tay cho phân xưởng:

Đơn giá: 3.500.000/bộ (chưa VAT)
VAT: 10%
Phân bổ: 18 tháng
Xuất dùng ngay

Yêu cầu

Câu 1: Xác định nguyên giá và hạch toán mua TSCĐ (30 điểm)

a) Xác định nguyên giá dây chuyền CNC (Nghiệp vụ 1). Giải thích vì sao thuế GTGT nhập khẩu không tính vào nguyên giá.

b) Lập bút toán ghi nhận dây chuyền CNC vào sổ sách.

c) Xác định nguyên giá và lập bút toán cho máy chà nhám (Nghiệp vụ 2).

d) Hạch toán mua CCDC (Nghiệp vụ 4) — ghi nhận, xuất dùng, và phân bổ tháng đầu tiên.

Câu 2: Tính khấu hao — So sánh 3 phương pháp (30 điểm)

Với dây chuyền CNC (nguyên giá tính ở Câu 1), thời gian sử dụng 10 năm, giá trị thu hồi = 0:

a) Lập bảng khấu hao 5 năm đầu theo phương pháp Đường thẳng (Straight-line).

b) Lập bảng khấu hao 5 năm đầu theo phương pháp Số dư giảm dần có điều chỉnh (Declining balance). Hệ số điều chỉnh = 2,5.

c) Giả sử dây chuyền có công suất thiết kế 500.000 m³ gỗ xẻ. Năm 2026 xẻ 55.000 m³, năm 2027 xẻ 62.000 m³. Tính KH năm 2026 và 2027 theo phương pháp Sản lượng.

d) So sánh tác động lên lợi nhuận (P&L impact) của 3 phương pháp trong năm 2026 và 2027. Phương pháp nào có lợi nhất cho doanh nghiệp muốn tối ưu thuế TNDN giai đoạn đầu?

Câu 3: Thanh lý TSCĐ (20 điểm)

a) Tính KH luỹ kế của máy bào 4 mặt đến 30/09/2026 (đã trích KH từ 02/2019, thời gian SD 8 năm).

b) Xác định giá trị còn lại tại thời điểm thanh lý.

c) Lập toàn bộ bút toán thanh lý: ghi giảm TSCĐ, ghi nhận thu nhập, chi phí tháo dỡ.

d) Xác định lãi/lỗ thanh lý ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.

Câu 4: Bảng tổng hợp TSCĐ cuối năm (20 điểm)

a) Lập Bảng tổng hợp tình hình tăng giảm TSCĐ năm 2026 theo mẫu:

Chỉ tiêu	Số đầu năm	Tăng trong năm	Giảm trong năm	Số cuối năm
Nguyên giá	?	?	?	?
Hao mòn luỹ kế	?	?	?	?
GTCL	?	?	?	?

b) Tính tổng chi phí khấu hao năm 2026 phân bổ vào TK 627 (Chi phí SX chung). Giả sử tất cả TSCĐ phục vụ sản xuất trừ phần mềm MISA (TK 642).

Câu hỏi Bonus CPA (Không bắt buộc)

:::note[CPA Bonus — 10 điểm thưởng]

Tình huống bổ sung: Cuối năm 2026, Ban giám đốc Đại Nam quyết định thay đổi thời gian sử dụng dây chuyền sấy gỗ (STT 2) từ 10 năm xuống 7 năm vì công nghệ mới khiến dây chuyền cũ lạc hậu nhanh hơn dự kiến.

Câu hỏi:

Theo VAS 03 và IAS 16, việc thay đổi thời gian sử dụng TSCĐ là thay đổi ước tính kế toán (Change in accounting estimate) hay thay đổi chính sách kế toán (Change in accounting policy)? Giải thích.
Tính mức khấu hao mới từ 01/01/2027 cho dây chuyền sấy gỗ sau khi điều chỉnh. Biết GTCL 31/12/2026 cần tính lại (đã trích KH 5,5 năm trên tổng 10 năm).
Theo IAS 8 — Accounting Policies, Changes in Accounting Estimates and Errors, doanh nghiệp có cần hồi tố (Retrospective adjustment) số liệu các năm trước không? Vì sao? :::

Dữ liệu bổ sung

Thông tin thuế & kế toán:

Thuế suất TNDN: 20%
Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ
Không có giá trị thu hồi ước tính cho tất cả TSCĐ (trừ khi đề bài nêu khác)

Khung TT45 tham khảo:

Loại TSCĐ	Min	Max
Nhà xưởng công nghiệp	20	50
Máy móc ngành gỗ	7	15
Phương tiện vận tải	6	10
Thiết bị CNTT / Phần mềm	3	8

Hướng dẫn nộp bài

Làm trên Excel — mỗi câu 1 sheet riêng
Bút toán trình bày dạng bảng: Ngày | Diễn giải | Nợ TK | Có TK | Số tiền
Bảng khấu hao phải có công thức, không gõ số cứng
Nộp file .xlsx lên LMS trước buổi 6

Gợi ý giải — Tóm tắt hướng

:::details[Mở gợi ý — Chỉ xem sau khi đã tự làm]

Câu 1a — Nguyên giá CNC:

Nguyên giá = 1.200 + 120 + 35 + 85 + 60 = 1.500 (triệu VNĐ)

Thuế GTGT nhập khẩu 132 triệu → không tính vào nguyên giá vì DN nộp VAT theo phương pháp khấu trừ → được khấu trừ thuế GTGT đầu vào (ghi Nợ TK 133).

Câu 2b — Số dư giảm dần:

Tỷ lệ đường thẳng = $\frac{1}{10} = 10 %$
Hệ số điều chỉnh = 2,5 (TG SD > 6 năm)
Tỷ lệ KH nhanh = $10 % \times 2, 5 = 25 %$
Năm 1 (2026, 9 tháng): GTCL × 25% × $\frac{9}{12}$

Câu 3a — KH luỹ kế máy bào:

KH năm = $\frac{450.000 .000}{8} = 56.250 .000$
KH tháng = $\frac{56.250 .000}{12} = 4.687 .500$
Từ 02/2019 → 09/2026 = 7 năm 8 tháng = 92 tháng
KH luỹ kế = $92 \times 4.687 .500 = 431.250 .000$

CPA Bonus: Thay đổi thời gian sử dụng = Thay đổi ước tính kế toán → áp dụng phi hồi tố (Prospectively), chỉ ảnh hưởng kỳ hiện tại và tương lai.

:::

Buổi 1: Nguyên lý Kế toán

Buổi 2: Hệ thống Tài khoản VAS

Buổi 3: Chứng từ & Sổ sách

Buổi 4: Kế toán Mua hàng & Bán hàng

Buổi 5: Tài sản Cố định & Khấu hao

Buổi 6: Tiền lương & BHXH

Buổi 7: Kế toán Thuế

Buổi 8: Lập BCTC theo VAS

Buổi 9: So sánh VAS vs IFRS

Buổi 10: Capstone

Case Study: Công ty CP SX Đại Nam

Giới thiệu doanh nghiệp

Tình huống

Danh mục TSCĐ hiện hữu (tính đến 31/12/2025)

Nghiệp vụ phát sinh trong năm 2026

Yêu cầu

Câu 1: Xác định nguyên giá và hạch toán mua TSCĐ (30 điểm)

Câu 2: Tính khấu hao — So sánh 3 phương pháp (30 điểm)

Câu 3: Thanh lý TSCĐ (20 điểm)

Câu 4: Bảng tổng hợp TSCĐ cuối năm (20 điểm)

Câu hỏi Bonus CPA (Không bắt buộc)

Dữ liệu bổ sung

Hướng dẫn nộp bài

Gợi ý giải — Tóm tắt hướng

Case Study: Công ty CP SX Đại Nam ​

Giới thiệu doanh nghiệp ​

Tình huống ​

Danh mục TSCĐ hiện hữu (tính đến 31/12/2025) ​

Nghiệp vụ phát sinh trong năm 2026 ​

Yêu cầu ​

Câu 1: Xác định nguyên giá và hạch toán mua TSCĐ (30 điểm) ​

Câu 2: Tính khấu hao — So sánh 3 phương pháp (30 điểm) ​

Câu 3: Thanh lý TSCĐ (20 điểm) ​

Câu 4: Bảng tổng hợp TSCĐ cuối năm (20 điểm) ​

Câu hỏi Bonus CPA (Không bắt buộc) ​

Dữ liệu bổ sung ​

Hướng dẫn nộp bài ​

Gợi ý giải — Tóm tắt hướng ​

Case Study: Công ty CP SX Đại Nam

Giới thiệu doanh nghiệp

Tình huống

Danh mục TSCĐ hiện hữu (tính đến 31/12/2025)

Nghiệp vụ phát sinh trong năm 2026

Yêu cầu

Câu 1: Xác định nguyên giá và hạch toán mua TSCĐ (30 điểm)

Câu 2: Tính khấu hao — So sánh 3 phương pháp (30 điểm)

Câu 3: Thanh lý TSCĐ (20 điểm)

Câu 4: Bảng tổng hợp TSCĐ cuối năm (20 điểm)

Câu hỏi Bonus CPA (Không bắt buộc)

Dữ liệu bổ sung

Hướng dẫn nộp bài

Gợi ý giải — Tóm tắt hướng