🛠 Workshop: Bài tập định khoản & Sơ đồ dòng tiền

Học kế toán mà không thực hành giống như học bơi trên cạn — bạn phải nhảy xuống nước.

Thông tin Workshop

Mục	Chi tiết
⏱ Thời gian	45 phút
🧰 Công cụ	Excel (hoặc Google Sheets) + giấy bút
👥 Hình thức	Cá nhân hoặc nhóm 2-3 người
📊 Doanh nghiệp	Công ty TNHH Minh Phát — Thương mại điện tử
🎯 Mục tiêu	Định khoản 10 NV → Lập Trial Balance → Vẽ sơ đồ dòng tiền

Quy trình 5 bước

Bước 1 — Phân tích nghiệp vụ (5 phút)

Đọc mỗi nghiệp vụ và trả lời 3 câu hỏi vàng:

Giao dịch ảnh hưởng yếu tố nào? (Tài sản? Nợ? Vốn? Doanh thu? Chi phí?)
Yếu tố đó tăng hay giảm?
Tăng/giảm ghi bên Nợ hay Có?

💡 Mẹo: Viết ra giấy trước khi nhập Excel. Suy nghĩ trước, gõ sau.

Bước 2 — Xác định tài khoản (5 phút)

Tra cứu mã tài khoản theo Thông tư 200/2014:

Nhóm	Mã	Tên	Tăng
Tài sản NH	111	Tiền mặt	Nợ
	112	Tiền gửi ngân hàng	Nợ
	131	Phải thu khách hàng	Nợ
	1331	Thuế GTGT được khấu trừ	Nợ
	156	Hàng hóa	Nợ
Tài sản DH	211	TSCĐ hữu hình	Nợ
	242	Chi phí trả trước	Nợ
Nợ phải trả	331	Phải trả người bán	Có
	334	Phải trả người lao động	Có
	3331	Thuế GTGT phải nộp	Có
	341	Vay và nợ thuê tài chính	Có
Vốn CSH	411	Vốn đầu tư của CSH	Có
Doanh thu	511	Doanh thu bán hàng	Có
Chi phí	632	Giá vốn hàng bán	Nợ
	641	Chi phí bán hàng	Nợ
	642	Chi phí QLDN	Nợ

Bước 3 — Lập bút toán (15 phút)

Nhập bút toán vào Excel hoặc viết trên giấy. Đảm bảo mỗi bút toán: $\sum N ợ = \sum C ó$ .

Bước 4 — Kiểm tra cân đối (10 phút)

Tập hợp tất cả phát sinh vào Bảng cân đối phát sinh (Trial Balance). Kiểm tra tổng.

Bước 5 — Vẽ sơ đồ dòng tiền (10 phút)

Vẽ sơ đồ cho thấy dòng tiền vào/ra của Minh Phát trong tháng 1.

Dữ liệu Workshop

Số dư đầu kỳ (01/01/2026)

Công ty TNHH Minh Phát vừa thành lập với vốn điều lệ 3 tỷ VND:

TK	Tên	Số dư Nợ	Số dư Có
111	Tiền mặt	500.000.000
112	TGNH	2.500.000.000
411	Vốn đầu tư CSH		3.000.000.000

10 nghiệp vụ tháng 01/2026

NV	Ngày	Nội dung	Số tiền (VND)	Ghi chú
1	02/01	Vay ngân hàng SCB, nhận tiền vào TGNH	800.000.000	Kỳ hạn 12 tháng
2	05/01	Mua 500 tai nghe từ SoundMax, chưa VAT 200.000đ/chiếc, VAT 10%. Trả 50% CK, nợ 50%	110.000.000	Hàng hóa: 100tr, VAT: 10tr
3	08/01	Mua bàn ghế + máy tính VP, chưa VAT 60tr, VAT 10%. Trả CK toàn bộ. TSCĐ.	66.000.000	Đủ tiêu chuẩn TSCĐ
4	10/01	Trả trước tiền thuê VP 3 tháng, chưa VAT 75tr, VAT 10%. Trả CK.	82.500.000	CP trả trước
5	12/01	Bán 200 tai nghe cho TechZone, giá bán chưa VAT 350.000đ/chiếc, VAT 10%. Thu CK.	77.000.000	DT: 70tr, COGS: 40tr
6	15/01	Chi lương 3 NV, CK.	30.000.000	Ghi CP + trả ngay
7	18/01	KH GadgetWorld ứng trước tiền hàng, CK.	50.000.000	Nhận trước, giao hàng T2
8	20/01	Bán 150 tai nghe cho PhoneCity, chưa VAT 330.000đ/chiếc, VAT 10%. Nợ 30 ngày.	54.450.000	DT: 49,5tr, COGS: 30tr
9	25/01	Trả tiền vận chuyển hàng bán, TM. Không VAT.	8.000.000	CP bán hàng
10	31/01	Phân bổ CP thuê VP tháng 1	25.000.000	1/3 của 75tr

Bảng làm việc Excel

Sheet 1: Nhật ký chung (Journal Entries)

Tạo bảng Excel với cấu trúc sau:

Cột	Tiêu đề	Ví dụ
A	STT	1
B	Ngày	02/01/2026
C	Diễn giải	Vay ngân hàng SCB
D	TK Nợ	112
E	TK Có	341
F	Số tiền Nợ	800.000.000
G	Số tiền Có	800.000.000

Cell references kiểm tra:

Ô H1: "Kiểm tra"
Ô H2: =SUMPRODUCT((D2:D20<>"")*F2:F20)    ← Tổng Nợ
Ô I2: =SUMPRODUCT((E2:E20<>"")*G2:G20)    ← Tổng Có
Ô J2: =IF(H2=I2,"✓ Cân bằng","✗ KHÔNG cân!")

Sheet 2: Sổ cái (Ledger) — Tài khoản chữ T

Cho mỗi TK chính, tạo bảng:

|     TK 112 — Tiền gửi ngân hàng     |
|--------------------------------------|
|     Nợ (+)      |     Có (−)         |
|-----------------|---------------------|
| SDĐK: 2.500tr  |                     |
| NV1:    800tr   | NV2:    55tr        |
| NV5:     77tr   | NV3:    66tr        |
| NV7:     50tr   | NV4:    82,5tr      |
|                 | NV6:    30tr        |
|-----------------|---------------------|
| Tổng PS Nợ: 927| Tổng PS Có: 233,5  |
| SDCK: 3.193,5tr |                     |

Công thức Excel cho SDCK:

SDCK = SDĐK + Tổng PS Nợ − Tổng PS Có   (TK dư Nợ: Loại 1, 2, 6, 8)
SDCK = SDĐK + Tổng PS Có − Tổng PS Nợ   (TK dư Có: Loại 3, 4, 5, 7)

Sheet 3: Bảng cân đối phát sinh (Trial Balance)

Cột	Tiêu đề
A	Mã TK
B	Tên TK
C	SDĐK – Nợ
D	SDĐK – Có
E	PS trong kỳ – Nợ
F	PS trong kỳ – Có
G	SDCK – Nợ
H	SDCK – Có

Dòng cuối — Tổng cộng:

Ô C_last: =SUM(C2:C_n)
Ô D_last: =SUM(D2:D_n)
Ô E_last: =SUM(E2:E_n)
Ô F_last: =SUM(F2:F_n)
Ô G_last: =SUM(G2:G_n)
Ô H_last: =SUM(H2:H_n)

Kiểm tra:

Ô I_last: =IF(AND(C_last=D_last, E_last=F_last, G_last=H_last),
              "✓ Tất cả cân bằng", "✗ Kiểm tra lại!")

Đáp án Workshop

🔑 Bút toán đầy đủ 10 nghiệp vụ

NV1 — 02/01:

Nợ TK 112 — TGNH:                         800.000.000
    Có TK 341 — Vay:                       800.000.000

NV2 — 05/01:

Nợ TK 156 — Hàng hóa:                     100.000.000
Nợ TK 1331 — Thuế GTGT KT:                 10.000.000
    Có TK 112 — TGNH:                       55.000.000
    Có TK 331 — Phải trả NB:                55.000.000

NV3 — 08/01:

Nợ TK 211 — TSCĐ hữu hình:                 60.000.000
Nợ TK 1331 — Thuế GTGT KT:                  6.000.000
    Có TK 112 — TGNH:                        66.000.000

NV4 — 10/01:

Nợ TK 242 — CP trả trước:                   75.000.000
Nợ TK 1331 — Thuế GTGT KT:                  7.500.000
    Có TK 112 — TGNH:                        82.500.000

NV5 — 12/01 (Doanh thu):

Nợ TK 112 — TGNH:                           77.000.000
    Có TK 511 — DT bán hàng:                70.000.000
    Có TK 3331 — Thuế GTGT PN:               7.000.000

NV5 — 12/01 (Giá vốn):

Nợ TK 632 — GVHB:                           40.000.000
    Có TK 156 — Hàng hóa:                   40.000.000

NV6 — 15/01 (Ghi nhận CP):

Nợ TK 642 — CP QLDN:                        30.000.000
    Có TK 334 — Phải trả NLĐ:               30.000.000

NV6 — 15/01 (Thanh toán):

Nợ TK 334 — Phải trả NLĐ:                  30.000.000
    Có TK 112 — TGNH:                        30.000.000

NV7 — 18/01:

Nợ TK 112 — TGNH:                           50.000.000
    Có TK 131 — Phải thu KH (dư Có):        50.000.000

NV8 — 20/01 (Doanh thu):

Nợ TK 131 — Phải thu KH:                    54.450.000
    Có TK 511 — DT bán hàng:                49.500.000
    Có TK 3331 — Thuế GTGT PN:               4.950.000

NV8 — 20/01 (Giá vốn):

Nợ TK 632 — GVHB:                           30.000.000
    Có TK 156 — Hàng hóa:                   30.000.000

NV9 — 25/01:

Nợ TK 641 — CP bán hàng:                     8.000.000
    Có TK 111 — Tiền mặt:                    8.000.000

NV10 — 31/01:

Nợ TK 642 — CP QLDN:                        25.000.000
    Có TK 242 — CP trả trước:               25.000.000

🔑 Bảng cân đối phát sinh hoàn chỉnh

TK	Tên	SDĐK Nợ	SDĐK Có	PS Nợ	PS Có	SDCK Nợ	SDCK Có
111	Tiền mặt	500.000.000		0	8.000.000	492.000.000
112	TGNH	2.500.000.000		927.000.000	233.500.000	3.193.500.000
131	Phải thu KH			54.450.000	50.000.000	4.450.000
1331	Thuế GTGT KT			23.500.000	0	23.500.000
156	Hàng hóa			100.000.000	70.000.000	30.000.000
211	TSCĐ HH			60.000.000	0	60.000.000
242	CP trả trước			75.000.000	25.000.000	50.000.000
331	Phải trả NB			0	55.000.000		55.000.000
334	Phải trả NLĐ			30.000.000	30.000.000	0	0
3331	Thuế GTGT PN			0	11.950.000		11.950.000
341	Vay			0	800.000.000		800.000.000
411	Vốn ĐL CSH		3.000.000.000	0	0		3.000.000.000
511	DT bán hàng			0	119.500.000		119.500.000
632	GVHB			70.000.000	0	70.000.000
641	CP bán hàng			8.000.000	0	8.000.000
642	CP QLDN			55.000.000	0	55.000.000
Tổng		3.000.000.000	3.000.000.000	1.402.950.000	1.402.950.000	3.986.450.000	3.986.450.000

✓ Tất cả 3 cặp đều cân bằng!

🔑 Sơ đồ dòng tiền tháng 1/2026

                    DÒNG TIỀN VÀO                         DÒNG TIỀN RA
                    ─────────────                         ────────────

    Vay NH SCB ──── 800.000.000 ──→ ┌──────────┐ ──→ 55.000.000 ──── Trả NCC SoundMax (50%)
                                     │          │
    Bán hàng   ────  77.000.000 ──→ │  QUỸ     │ ──→ 66.000.000 ──── Mua TSCĐ
    TechZone                         │  TIỀN    │
                                     │          │ ──→ 82.500.000 ──── Thuê VP 3 tháng
    Ứng trước  ────  50.000.000 ──→ │  MẶT +   │
    GadgetWorld                      │  TGNH    │ ──→ 30.000.000 ──── Lương NV
                                     │          │
                                     │ SDĐK:    │ ──→  8.000.000 ──── Vận chuyển
                                     │ 3.000 tr │
                                     └──────────┘

    Tổng vào:     927.000.000        SDCK:           Tổng ra:   241.500.000
                                     TM:   492 tr
                                     TGNH: 3.193,5 tr

    ══════════════════════════════════════════════════════════════════
    Dòng tiền thuần = +927 − 241,5 = +685,5 triệu (dương)

    Nhưng lưu ý: 800tr là tiền vay → dòng tiền từ hoạt động kinh doanh
    thực tế = 927 − 800 (vay) = 127 tr vào, 241,5 tr ra
    → Dòng tiền HĐKD = 127 − 241,5 = −114,5 tr (âm!)

Phân tích:

Dòng tiền tổng: dương (+685,5 tr) nhưng chủ yếu nhờ vay
Dòng tiền hoạt động kinh doanh: âm (−114,5 tr) — bình thường cho tháng đầu
Cần theo dõi: nếu HĐKD tiếp tục âm, DN phải vay thêm hoặc tăng vốn

Bảng lỗi thường gặp

#	Lỗi	Ví dụ sai	Cách đúng	Mức nghiêm trọng
1	Quên VAT đầu vào	Mua hàng chỉ ghi Nợ 156: 110tr	Nợ 156: 100tr, Nợ 1331: 10tr	🔴 Cao
2	Quên bút toán giá vốn	Bán hàng chỉ ghi DT, không ghi GVHB	Phải ghi 2 bút toán: DT + GVHB	🔴 Cao
3	Nhầm TK thuê VP	Ghi Nợ 642 toàn bộ 75tr	Ghi Nợ 242 (trả trước), phân bổ dần	🟡 Trung bình
4	Nhầm bên Nợ/Có cho nợ lương	Ghi Có 334 khi trả tiền	Trả tiền: Nợ 334 / Có 112	🟡 Trung bình
5	Ghi ứng trước vào DT	KH ứng trước → ghi DT 511	Ghi Có 131 (dư Có) hoặc Có 3387	🔴 Cao
6	Quên phân bổ cuối kỳ	Không phân bổ CP thuê T1	NV10: Nợ 642 / Có 242 cuối tháng	🟡 Trung bình
7	Nợ ≠ Có	Bút toán tổng Nợ 110tr, Có 100tr	Luôn kiểm tra cân bằng trước ghi	🔴 Cao
8	Sai tên TK	Ghi "Nợ TK 156" cho TSCĐ	TSCĐ dùng TK 211, HTK dùng TK 156	🟡 Trung bình

Rubric đánh giá Workshop

Tiêu chí	Xuất sắc (9-10đ)	Khá (7-8đ)	Đạt (5-6đ)	Chưa đạt (<5đ)
Bút toán (40%)	10/10 NV đúng TK, đúng số tiền, đầy đủ VAT & GVHB	8-9 NV đúng	5-7 NV đúng	< 5 NV đúng
Trial Balance (25%)	Hoàn chỉnh, cân bằng cả 3 cặp (ĐK, PS, CK)	Cân bằng, sai 1-2 số	Cân bằng nhưng sai ≥3 số	Không cân bằng
Sơ đồ dòng tiền (20%)	Đầy đủ dòng vào/ra, phân biệt HĐKD/tài chính, có nhận xét	Đủ dòng vào/ra, chưa phân biệt	Thiếu một số dòng	Không vẽ được
Excel layout (10%)	Rõ ràng, có công thức kiểm tra, format đẹp	Có công thức, layout OK	Nhập số liệu thủ công	Không dùng Excel
Thời gian (5%)	Hoàn thành ≤ 35 phút	36-45 phút	46-55 phút	> 55 phút

Tips hoàn thành nhanh

Đánh dấu màu: Trong Excel, dùng màu xanh cho bên Nợ, đỏ cho bên Có — dễ kiểm tra bằng mắt.
Ghi chú TK: Tạo sheet riêng danh mục TK để tra cứu nhanh (hoặc dùng VLOOKUP).
Kiểm tra liên tục: Sau mỗi 2-3 bút toán, kiểm tra $\sum N ợ = \sum C ó$ — đừng đợi cuối mới kiểm tra.
Bút toán ghép: NV2 có 2 TK Nợ + 2 TK Có — ghi trên nhiều dòng, ghi rõ NV số mấy.
Copy template: Tải file Excel mẫu nếu có sẵn, chỉ cần nhập số liệu.

Buổi 1: Nguyên lý Kế toán

Buổi 2: Hệ thống Tài khoản VAS

Buổi 3: Chứng từ & Sổ sách

Buổi 4: Kế toán Mua hàng & Bán hàng

Buổi 5: Tài sản Cố định & Khấu hao

Buổi 6: Tiền lương & BHXH

Buổi 7: Kế toán Thuế

Buổi 8: Lập BCTC theo VAS

Buổi 9: So sánh VAS vs IFRS

Buổi 10: Capstone

🛠 Workshop: Bài tập định khoản & Sơ đồ dòng tiền

Thông tin Workshop

Quy trình 5 bước

Bước 1 — Phân tích nghiệp vụ (5 phút)

Bước 2 — Xác định tài khoản (5 phút)

Bước 3 — Lập bút toán (15 phút)

Bước 4 — Kiểm tra cân đối (10 phút)

Bước 5 — Vẽ sơ đồ dòng tiền (10 phút)

Dữ liệu Workshop

Số dư đầu kỳ (01/01/2026)

10 nghiệp vụ tháng 01/2026

Bảng làm việc Excel

Sheet 1: Nhật ký chung (Journal Entries)

Sheet 2: Sổ cái (Ledger) — Tài khoản chữ T

Sheet 3: Bảng cân đối phát sinh (Trial Balance)

Đáp án Workshop

Bảng lỗi thường gặp

Rubric đánh giá Workshop

Tips hoàn thành nhanh

🔗 Xem thêm Buổi 1

🛠 Workshop: Bài tập định khoản & Sơ đồ dòng tiền ​

Thông tin Workshop ​

Quy trình 5 bước ​

Bước 1 — Phân tích nghiệp vụ (5 phút) ​

Bước 2 — Xác định tài khoản (5 phút) ​

Bước 3 — Lập bút toán (15 phút) ​

Bước 4 — Kiểm tra cân đối (10 phút) ​

Bước 5 — Vẽ sơ đồ dòng tiền (10 phút) ​

Dữ liệu Workshop ​

Số dư đầu kỳ (01/01/2026) ​

10 nghiệp vụ tháng 01/2026 ​

Bảng làm việc Excel ​

Sheet 1: Nhật ký chung (Journal Entries) ​

Sheet 2: Sổ cái (Ledger) — Tài khoản chữ T ​

Sheet 3: Bảng cân đối phát sinh (Trial Balance) ​

Đáp án Workshop ​

Bảng lỗi thường gặp ​

Rubric đánh giá Workshop ​

Tips hoàn thành nhanh ​

🔗 Xem thêm Buổi 1 ​

🛠 Workshop: Bài tập định khoản & Sơ đồ dòng tiền

Thông tin Workshop

Quy trình 5 bước

Bước 1 — Phân tích nghiệp vụ (5 phút)

Bước 2 — Xác định tài khoản (5 phút)

Bước 3 — Lập bút toán (15 phút)

Bước 4 — Kiểm tra cân đối (10 phút)

Bước 5 — Vẽ sơ đồ dòng tiền (10 phút)

Dữ liệu Workshop

Số dư đầu kỳ (01/01/2026)

10 nghiệp vụ tháng 01/2026

Bảng làm việc Excel

Sheet 1: Nhật ký chung (Journal Entries)

Sheet 2: Sổ cái (Ledger) — Tài khoản chữ T

Sheet 3: Bảng cân đối phát sinh (Trial Balance)

Đáp án Workshop

Bảng lỗi thường gặp

Rubric đánh giá Workshop

Tips hoàn thành nhanh

🔗 Xem thêm Buổi 1