Giới thiệu doanh nghiệp

Thông tin	Chi tiết
Tên	Công ty TNHH Thương mại Minh Phát
Ngành nghề	Phân phối thiết bị điện tử (laptop, tai nghe, phụ kiện)
Phương pháp tính giá xuất kho	Bình quân gia quyền cuối kỳ (Weighted Average)
Phương pháp tính thuế GTGT	Khấu trừ, thuế suất 10%
Kỳ kế toán	Tháng 03/2026
Đơn vị tiền tệ	VND

Số dư đầu kỳ (01/03/2026)

Tài khoản	Số dư	Ghi chú
TK 111 — Tiền mặt	500.000.000
TK 112 — TGNH	3.000.000.000
TK 131 — Phải thu KH	220.000.000	Cty Thành Đạt: 220tr
TK 133 — VAT đầu vào	15.000.000	Còn khấu trừ từ T2
TK 156 — Hàng hóa	600.000.000	50 laptop × 12.000.000
TK 331 — Phải trả NCC	330.000.000 (Có)	NCC Hoàng Long: 330tr
TK 3331 — VAT đầu ra	0

---

15 Nghiệp vụ phát sinh trong tháng 03/2026

NV01 (02/03) — Mua 300 laptop từ NCC Hoàng Long

• Đơn giá: 11.500.000 đ/chiếc (chưa VAT)
• Điều kiện: Chưa thanh toán, hàng nhập kho đủ

Nợ TK 156	3.450.000.000	300 × 11.500.000
Nợ TK 133	345.000.000	VAT 10%
Có TK 331	3.795.000.000	Nợ NCC Hoàng Long

NV02 (03/03) — Chi phí vận chuyển lô NV01: 15.000.000 đ (chưa VAT), TT tiền mặt

Nợ TK 156	15.000.000	CP vận chuyển tính vào giá gốc
Nợ TK 133	1.500.000	VAT vận chuyển
Có TK 111	16.500.000	Thanh toán TM

NV03 (05/03) — Mua 500 tai nghe từ NCC Phúc Sinh

• Đơn giá: 750.000 đ/chiếc (chưa VAT)
• Điều kiện: Thanh toán ngay qua ngân hàng

Nợ TK 156	375.000.000	500 × 750.000
Nợ TK 133	37.500.000	VAT 10%
Có TK 112	412.500.000	Thanh toán TGNH

NV04 (07/03) — Bán 120 laptop cho Cty ABC

• Đơn giá bán: 15.000.000 đ/chiếc (chưa VAT)
• Điều kiện: Chưa thu tiền

Doanh thu:

Nợ TK 131	1.980.000.000	Phải thu Cty ABC
Có TK 511	1.800.000.000	DT 120 × 15tr
Có TK 3331	180.000.000	VAT đầu ra

Giá vốn (tính sau khi xác định đơn giá BQ — xem phần tính toán bên dưới)

NV05 (10/03) — Bán 200 tai nghe cho Cửa hàng Tâm Đạt

• Đơn giá bán: 1.100.000 đ/chiếc (chưa VAT)
• Điều kiện: Thu ngay qua NH

Doanh thu:

Nợ TK 112	242.000.000	Thu qua NH
Có TK 511	220.000.000	DT 200 × 1,1tr
Có TK 3331	22.000.000	VAT đầu ra

Giá vốn (tính bên dưới)

NV06 (12/03) — Cty Thành Đạt thanh toán nợ cũ: 220.000.000 đ qua NH

Nợ TK 112	220.000.000	Thu tiền
Có TK 131	220.000.000	Giảm nợ Thành Đạt

NV07 (14/03) — Thanh toán cho NCC Hoàng Long: 2.000.000.000 đ qua NH

Nợ TK 331	2.000.000.000	Trả nợ Hoàng Long
Có TK 112	2.000.000.000	Chuyển khoản

NV08 (16/03) — Cty ABC trả lại 10 laptop lỗi

Giảm doanh thu:

Nợ TK 521	150.000.000	10 × 15tr
Nợ TK 3331	15.000.000	Giảm VAT ra
Có TK 131	165.000.000	Giảm nợ phải thu ABC

Nhập lại kho (giá vốn tính bên dưới)

NV09 (18/03) — Mua thêm 100 laptop từ NCC Việt Tín

• Đơn giá: 11.800.000 đ/chiếc (chưa VAT)
• Điều kiện: Chưa thanh toán

Nợ TK 156	1.180.000.000	100 × 11.800.000
Nợ TK 133	118.000.000	VAT 10%
Có TK 331	1.298.000.000	Nợ NCC Việt Tín

NV10 (20/03) — Bán 150 laptop cho Cty XYZ

• Đơn giá bán: 15.500.000 đ/chiếc (chưa VAT)
• Điều kiện: 50% thu ngay qua NH, 50% ghi nợ

Doanh thu:

Nợ TK 112	1.282.500.000	50% thu ngay
Nợ TK 131	1.282.500.000	50% ghi nợ Cty XYZ
Có TK 511	2.325.000.000	DT 150 × 15,5tr
Có TK 3331	240.000.000	VAT 10% ← sửa: 150 × 15.500.000 × 10% = 232.500.000

Chỉnh lại: VAT đầu ra = $150\times 15.500.000\times 10\mathrm{\%}=232.500.000$

Nợ TK 112	1.278.750.000	50% thu ngay
Nợ TK 131	1.278.750.000	50% ghi nợ
Có TK 511	2.325.000.000	DT
Có TK 3331	232.500.000	VAT ra

Giá vốn (tính bên dưới)

NV11 (22/03) — Bán 150 tai nghe cho khách lẻ, thu TM

• Đơn giá bán: 1.200.000 đ/chiếc (chưa VAT)

Doanh thu:

Nợ TK 111	198.000.000	Thu TM
Có TK 511	180.000.000	DT 150 × 1,2tr
Có TK 3331	18.000.000	VAT ra

Giá vốn (tính bên dưới)

NV12 (24/03) — Cty ABC thanh toán 1.500.000.000 đ qua NH

Nợ TK 112	1.500.000.000	Thu tiền
Có TK 131	1.500.000.000	Giảm nợ ABC

NV13 (25/03) — Chiết khấu thương mại cho Cty XYZ: 2% trên giá chưa VAT

• Chiết khấu: $2.325.000.000\times 2\mathrm{\%}=46.500.000$
• VAT trên phần CK: $46.500.000\times 10\mathrm{\%}=4.650.000$

Nợ TK 521	46.500.000	Chiết khấu TM
Nợ TK 3331	4.650.000	Giảm VAT ra
Có TK 131	51.150.000	Giảm nợ phải thu XYZ

NV14 (28/03) — Thanh toán cho NCC Việt Tín: 1.000.000.000 đ qua NH

Nợ TK 331	1.000.000.000	Trả nợ Việt Tín
Có TK 112	1.000.000.000	Chuyển khoản

NV15 (31/03) — Cuối tháng: Khấu trừ VAT

(Chi tiết bên dưới)

---

Tính giá vốn — Phương pháp Bình quân gia quyền cuối kỳ

Laptop

Dữ liệu	SL	Đơn giá	Thành tiền
Tồn đầu kỳ	50	12.000.000	600.000.000
NV01 — Mua	300	11.500.000	3.450.000.000
NV02 — CP vận chuyển (phân bổ cho laptop NV01)	—	—	15.000.000
NV09 — Mua	100	11.800.000	1.180.000.000
Tổng nhập + tồn đầu	450		5.245.000.000

$$\text{Đơn giá BQ laptop}=\frac{5.245.000.000}{450}=11.655.556\text{ đ/chiếc}$$

Làm tròn: 11.655.556 đ/chiếc

Giá vốn các nghiệp vụ bán laptop:

NV	SL xuất	Giá vốn
NV04 — Bán 120 laptop	120	$120\times 11.655.556=1.398.666.720$
NV08 — Trả lại 10 laptop	(10)	$(10)\times 11.655.556=(116.555.560)$
NV10 — Bán 150 laptop	150	$150\times 11.655.556=1.748.333.400$
Tổng xuất ròng	260	3.030.444.560

Bút toán giá vốn NV04:

Nợ TK 632	1.398.666.720	COGS 120 laptop
Có TK 156	1.398.666.720	Xuất kho

Bút toán nhập lại NV08:

Nợ TK 156	116.555.560	Nhập kho hàng trả lại
Có TK 632	116.555.560	Giảm COGS

Bút toán giá vốn NV10:

Nợ TK 632	1.748.333.400	COGS 150 laptop
Có TK 156	1.748.333.400	Xuất kho

Tồn kho laptop cuối kỳ:

$$\text{SL tồn}=450-120+10-150=190\text{ chiếc}$$$$\text{Giá trị tồn}=190\times 11.655.556=2.214.555.640\text{ đ}$$

Tai nghe

Dữ liệu	SL	Đơn giá	Thành tiền
Tồn đầu kỳ	0	—	0
NV03 — Mua	500	750.000	375.000.000
Tổng	500		375.000.000

$$\text{Đơn giá BQ tai nghe}=\frac{375.000.000}{500}=750.000\text{ đ/chiếc}$$

Giá vốn tai nghe:

NV	SL xuất	Giá vốn
NV05 — Bán 200	200	$200\times 750.000=150.000.000$
NV11 — Bán 150	150	$150\times 750.000=112.500.000$
Tổng	350	262.500.000

Bút toán giá vốn NV05:

Nợ TK 632	150.000.000	COGS 200 tai nghe
Có TK 156	150.000.000	Xuất kho

Bút toán giá vốn NV11:

Nợ TK 632	112.500.000	COGS 150 tai nghe
Có TK 156	112.500.000	Xuất kho

Tồn kho tai nghe cuối kỳ: $500-200-150=150$ chiếc × 750.000 = 112.500.000 đ

---

Bảng kê VAT tháng 03/2026

VAT đầu vào (TK 133)

NV	HĐ	Số tiền
Dư đầu kỳ	—	15.000.000
NV01	Mua laptop	345.000.000
NV02	Vận chuyển	1.500.000
NV03	Mua tai nghe	37.500.000
NV09	Mua laptop	118.000.000
Tổng		517.000.000

VAT đầu ra (TK 3331)

NV	HĐ	Số tiền
NV04	Bán laptop ABC	180.000.000
NV05	Bán tai nghe Tâm Đạt	22.000.000
NV08	Trả lại hàng ABC	(15.000.000)
NV10	Bán laptop XYZ	232.500.000
NV11	Bán tai nghe khách lẻ	18.000.000
NV13	Chiết khấu XYZ	(4.650.000)
Tổng		432.850.000

NV15 — Khấu trừ VAT

$$\text{VAT phải nộp}=432.850.000-517.000.000=-84.150.000$$

Kết quả: VAT đầu vào lớn hơn → Còn được khấu trừ 84.150.000 đ, chuyển kỳ sau.

Bút toán:

Nợ TK 3331	432.850.000	Khấu trừ VAT
Có TK 133	432.850.000

Dư TK 133 cuối kỳ: $517.000.000-432.850.000=84.150.000$ (Nợ — còn khấu trừ)

---

Bảng đối chiếu công nợ cuối kỳ

TK 131 — Phải thu khách hàng

Khách hàng	Dư đầu kỳ	PS Nợ	PS Có	Dư cuối kỳ
Cty Thành Đạt	220.000.000	0	220.000.000	0
Cty ABC	0	1.980.000.000	165.000.000 + 1.500.000.000	315.000.000
Cty XYZ	0	1.278.750.000	51.150.000	1.227.600.000
Tổng	220.000.000	3.258.750.000	1.936.150.000	1.542.600.000

TK 331 — Phải trả người bán

NCC	Dư đầu kỳ (Có)	PS Có	PS Nợ	Dư cuối kỳ (Có)
Hoàng Long	330.000.000	3.795.000.000	2.000.000.000	2.125.000.000
Phúc Sinh	0	0	0	0 (TT ngay)
Việt Tín	0	1.298.000.000	1.000.000.000	298.000.000
Tổng	330.000.000	5.093.000.000	3.000.000.000	2.423.000.000

---

Câu hỏi phân tích

Câu 1: Tính lợi nhuận gộp tháng 03/2026

Tổng hợp:

• Doanh thu thuần = Tổng DT − Giảm trừ

$$\text{DT thuần}=(1.800.000.000+220.000.000+2.325.000.000+180.000.000)-(150.000.000+46.500.000)$$$$=4.525.000.000-196.500.000=4.328.500.000$$

• Tổng COGS = $1.398.666.720-116.555.560+1.748.333.400+150.000.000+112.500.000=3.292.944.560$

$$\text{Lợi nhuận gộp}=4.328.500.000-3.292.944.560=1.035.555.440\text{ đ}$$$$\text{Biên lợi nhuận gộp}=\frac{1.035.555.440}{4.328.500.000}\approx 23,9\mathrm{\%}$$

Câu 2: Nếu dùng FIFO thay vì bình quân, COGS laptop NV04 thay đổi thế nào?

Gợi ý: Với FIFO, 120 laptop xuất gồm 50 chiếc tồn đầu (giá 12tr) + 70 chiếc từ NV01 (giá khoảng 11.550.000 bao gồm CP vận chuyển phân bổ). So sánh với giá BQ 11.655.556 để thấy sự khác biệt.

Câu 3: Dòng tiền thực tế trong tháng — DN có đủ tiền hoạt động không?

Tổng hợp dòng tiền:

Thu	Số tiền	Chi	Số tiền
Thu KH Thành Đạt	220.000.000	Vận chuyển TM	16.500.000
Bán tai nghe Tâm Đạt	242.000.000	Mua tai nghe NH	412.500.000
Bán laptop XYZ (50%)	1.278.750.000	Trả NCC Hoàng Long	2.000.000.000
Thu KH ABC	1.500.000.000	Trả NCC Việt Tín	1.000.000.000
Bán tai nghe TM	198.000.000
Tổng thu	3.438.750.000	Tổng chi	3.429.000.000

$$\text{Dòng tiền ròng}=3.438.750.000-3.429.000.000=+9.750.000$$

Doanh thu ghi nhận > 4,3 tỷ nhưng dòng tiền ròng chỉ +9,75 triệu. Điều này cho thấy công nợ phải thu rất lớn — DN cần quản lý thu hồi nợ tốt hơn.

Câu 4: Nếu khách hàng XYZ không thanh toán phần nợ 1,2 tỷ, DN sẽ đối mặt rủi ro gì?

Gợi ý: Phân tích vòng quay phải thu, rủi ro nợ khó đòi (TK 2293), và tác động lên dòng tiền hoạt động.

---

Bonus CPA — Phân tích nâng cao

Câu hỏi CPA: Công ty Minh Phát phát hiện cuối tháng 03 có 20 laptop trong kho bị hỏng màn hình (giá trị thuần có thể thực hiện được estimated = 8.000.000 đ/chiếc). Theo VAS 02, công ty cần xử lý thế nào?

Hướng dẫn:

Theo VAS 02, hàng tồn kho được ghi nhận theo giá thấp hơn giữa giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được (Net Realisable Value — NRV):

$$\text{Mức trích lập dự phòng}=(\text{Giá gốc}-\text{NRV})\times \text{SL}$$$$=(11.655.556-8.000.000)\times 20=73.111.120\text{ đ}$$

Bút toán trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho:

Nợ TK 632	73.111.120	Trích dự phòng giảm giá HTK
Có TK 2294	73.111.120	Dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Theo IFRS (IAS 2), nguyên tắc tương tự — Lower of Cost and NRV. Tuy nhiên, IFRS cho phép hoàn nhập dự phòng nếu giá trị phục hồi, trong khi VAS cũng cho phép hoàn nhập nhưng thực tế ít DN thực hiện.