Chuẩn mực & Thuật ngữ — Buổi 06: Comparable & Precedent Transaction Valuation

Glossary, công thức chuẩn, và best practices cho Relative Valuation

---

1. Thuật ngữ chính (Glossary)

Thuật ngữ	Tiếng Việt	Định nghĩa
Trading Comps	So sánh công ty niêm yết	Phương pháp định giá bằng cách so sánh multiples với các công ty tương tự đang giao dịch trên sàn
Precedent Transactions	Giao dịch tiền lệ	Phương pháp định giá bằng cách so sánh với các thương vụ M&A đã hoàn tất trong ngành
Peer Group	Nhóm công ty so sánh	Tập hợp các công ty tương đồng về ngành, quy mô, tăng trưởng dùng làm benchmark
Enterprise Value (EV)	Giá trị doanh nghiệp	Tổng giá trị firm = Equity Value + Net Debt + Minority Interest + Preferred Stock
Equity Value	Giá trị vốn chủ sở hữu	Market Capitalization = Price × Diluted Shares
Net Debt	Nợ ròng	Total Debt − Cash & Cash Equivalents
Multiple	Bội số	Tỷ lệ giữa giá trị (EV hoặc Equity) và một metric tài chính (EBITDA, EPS, Revenue…)
EV/EBITDA	—	Enterprise Value chia cho Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation & Amortization
P/E (Price-to-Earnings)	—	Price per Share chia cho Earnings per Share
EV/Revenue	—	Enterprise Value chia cho Total Revenue
P/B (Price-to-Book)	—	Price per Share chia cho Book Value per Share
PEG Ratio	—	P/E chia cho Expected EPS Growth Rate (%)
Control Premium	Phần bù quyền kiểm soát	Phần trăm chênh lệch giữa giá mua M&A và giá thị trường unaffected
Unaffected Price	Giá không bị ảnh hưởng	Giá cổ phiếu trước khi thông tin M&A được công bố/rò rỉ
LTM (Last Twelve Months)	12 tháng gần nhất	Trailing financial data dùng để tính multiples
NTM (Next Twelve Months)	12 tháng tới	Forward estimates dùng để tính forward multiples
Calendarize	Chuẩn hóa kỳ báo cáo	Điều chỉnh fiscal year-end khác nhau về cùng một kỳ
Football Field Chart	Biểu đồ tổng hợp	Horizontal bar chart thể hiện implied valuation range từ nhiều phương pháp
Diluted Shares Outstanding	Số cổ phiếu pha loãng	Tổng shares bao gồm options, warrants, convertibles (Treasury Stock Method)
NAV (Net Asset Value)	Giá trị tài sản ròng	Tổng giá trị tài sản trừ nợ, dùng nhiều cho RE, Banking
SOTP (Sum-of-the-Parts)	Tổng giá trị từng bộ phận	Định giá từng segment riêng rồi cộng lại

---

2. Công thức chuẩn

2.1 Enterprise Value

$$EV=\text{Equity Value}+\text{Total Debt}-\text{Cash}+\text{Minority Interest}+\text{Preferred Stock}$$

2.2 EV-based Multiples

$$\text{EV/EBITDA}=\frac{EV}{EBITDA}$$$$\text{EV/EBIT}=\frac{EV}{EBIT}$$$$\text{EV/Revenue}=\frac{EV}{\text{Total Revenue}}$$

2.3 Equity-based Multiples

$$\text{P/E}=\frac{\text{Price per Share}}{EPS}=\frac{\text{Equity Value}}{\text{Net Income}}$$$$\text{P/B}=\frac{\text{Price per Share}}{\text{Book Value per Share}}=\frac{\text{Equity Value}}{\text{Total Equity}}$$$$\text{PEG}=\frac{P/E}{g}(g=\text{Expected EPS Growth Rate, \%})$$

2.4 Implied Valuation từ Comps

$$\text{Implied EV}=\text{Selected Multiple}\times \text{Target Metric}$$$$\text{Implied Equity Value}=\text{Implied EV}-\text{Net Debt}-\text{MI}-\text{Preferred}$$$$\text{Implied Share Price}=\frac{\text{Implied Equity Value}}{\text{Diluted Shares Outstanding}}$$

2.5 Control Premium

$$\text{Control Premium}=\frac{\text{Offer Price}-\text{Unaffected Price}}{\text{Unaffected Price}}\times 100\mathrm{\%}$$

2.6 Diluted Shares (Treasury Stock Method)

$$\text{Diluted Shares}=\text{Basic Shares}+\sum (\text{In-the-money Options}-\frac{\text{Options}\times \text{Strike Price}}{\text{Current Price}})$$

2.7 NAV cho Real Estate

$$NAV=\sum _{i}NPV({\text{Project}}_i)+\text{Cash}-\text{Total Debt}$$$$\text{NAV per Share}=\frac{NAV}{\text{Shares Outstanding}}$$$$\text{Discount/Premium to NAV}=\frac{\text{Market Price}-\text{NAV per Share}}{\text{NAV per Share}}\times 100\mathrm{\%}$$

---

3. Nguyên tắc & Best Practices

3.1 Nguyên tắc ghép Multiple và Metric

Nguyên tắc	Giải thích
EV → Pre-debt metric	EV/EBITDA, EV/Revenue — metric phải trước interest & debt
Equity → Post-debt metric	P/E, P/B — metric phải sau interest
Không bao giờ EV/EPS	EPS đã trừ interest → mismatch numerator/denominator
Không bao giờ P/EBITDA	EBITDA chưa trừ interest → mismatch

3.2 LTM vs. NTM

Loại	Ưu	Nhược	Khi nào dùng
LTM (Trailing)	Dữ liệu thực, đã audit	Backward-looking	Precedent Transactions, stable businesses
NTM (Forward)	Forward-looking, phản ánh expectations	Phụ thuộc vào consensus estimates	Trading Comps cho growth companies

3.3 Dùng Median hay Mean?

Thống kê	Khi nào dùng
Median	Mặc định. Giảm outlier impact, robust hơn
Mean	Chỉ khi distribution đều, không có outliers
25th / 75th Percentile	Để tạo valuation range (Football Field)

3.4 Calendarization

Khi peers có fiscal year-end khác nhau (ví dụ: Walmart = Jan 31, Target = Jan 28, Amazon = Dec 31):

$$\text{Calendarized Metric}={\text{FY}}_1\times \frac{m}{12}+{\text{FY}}_2\times \frac{12-m}{12}$$

trong đó $m$ = số tháng FY1 rơi vào calendar year chuẩn hóa.

---

4. Bảng tham chiếu Multiple theo ngành

Ngành	Multiple chính	Multiple phụ	Benchmark EV/EBITDA
Industrials / Manufacturing	EV/EBITDA	P/E	8–12x
Technology (profitable)	EV/EBITDA	EV/Revenue, P/E	15–25x
SaaS / High-growth Tech	EV/Revenue	EV/ARR	N/A (lỗ)
Banking	P/B	P/E, ROE	N/A (EBITDA không áp dụng)
Real Estate	P/B, NAV	P/FFO, Cap Rate	N/A
Insurance	P/B	P/E	N/A
Retail	EV/EBITDA	EV/EBITDAR, P/E	8–14x
Healthcare / Pharma	EV/EBITDA	EV/Revenue (biotech)	12–18x
Oil & Gas	EV/EBITDA	EV/DACF, EV/Reserves	5–8x
Utilities	EV/EBITDA	P/E, Dividend Yield	8–12x
Consumer / F&B	EV/EBITDA	P/E	10–15x
Telecom	EV/EBITDA	EV/Subscriber	6–10x

---

5. Checklist: Xây Comp Table chuẩn

• [ ] Peer Selection: 6–10 peers, cùng ngành + quy mô + geography + growth
• [ ] Data Source: Capital IQ, Bloomberg, FactSet, hoặc annual reports
• [ ] EV Calculation: Equity Value + Net Debt + MI + Preferred — cross-check
• [ ] Diluted Shares: Treasury Stock Method cho options/warrants
• [ ] Calendarization: Chuẩn hóa fiscal year nếu cần
• [ ] LTM / NTM: Chọn phù hợp, ghi rõ trong table header
• [ ] Outlier Treatment: Xác định outliers, dùng Median, note reasons
• [ ] Implied Valuation: Áp median vào target → EV → Equity → Price/Share
• [ ] Sanity Check: So với current price, 52-week range, analyst targets
• [ ] Sensitivity: Thể hiện range (25th–75th percentile)

---

6. Checklist: Precedent Transactions

• [ ] Deal Search: 8–15 deals, cùng ngành, trong 3–5 năm gần nhất
• [ ] Source: MergerMarket, Capital IQ, Bloomberg, SEC filings
• [ ] Financials at Deal Date: Dùng LTM tại thời điểm announcement
• [ ] Deal Value: Total consideration (cash + stock + assumed debt)
• [ ] Premium Calculation: Dùng unaffected price (1-day, 1-week, 1-month prior)
• [ ] Filter: Loại bỏ distressed deals, hostile bids nếu không applicable
• [ ] Apply to Target: Median transaction multiple → Implied EV (bao gồm premium)
• [ ] Adjust if needed: Nếu không muốn control premium, discount 20–30%

---

🔗 Liên kết buổi học

• Bài giảng chính: Trading Comps & Precedent Transactions
• Blog: EV/EBITDA — Con số kỳ diệu mà mọi banker đều nhìn
• Case Study: Tesla, Vinhomes & Microsoft-Activision
• Workshop: Comp Table & Football Field — Vinamilk
• Game: Multiple Matcher