Case Study — Capital Budgeting thực chiến

"Lý thuyết không có thực hành thì vô dụng. Thực hành không có lý thuyết thì nguy hiểm."

---

📋 Tổng quan Case Study

#	Case	Chủ đề chính	Độ khó	Thời gian
1	Toyota — Nhà máy Đông Nam Á	NPV, IRR, Sensitivity Analysis	⭐⭐⭐	30 phút
2	FPT Japan Expansion	NPV so sánh 2 phương án, PI	⭐⭐⭐	25 phút
3	CFA Mock — 5 bài Capital Budgeting	Tổng hợp tất cả chỉ tiêu	⭐⭐⭐⭐	20 phút

---

Case 1 — Toyota: Capital Budgeting nhà máy mới

Bối cảnh

Năm 2020, Toyota Motor Corporation đang đánh giá việc xây dựng nhà máy lắp ráp mới tại Thái Lan để phục vụ thị trường ASEAN. CFO yêu cầu bộ phận tài chính phân tích dự án bằng Capital Budgeting Framework.

Dữ liệu dự án

Thông số	Giá trị
Chi phí đầu tư ban đầu ($I_0$)	12.000 triệu JPY
Vòng đời dự án	8 năm
Salvage Value (giá trị thanh lý)	1.500 triệu JPY
WACC	9%
Tax rate	23%

Dòng tiền dự kiến (Free Cash Flow to Firm)

Năm	FCFF (triệu JPY)
1	1.200
2	1.800
3	2.500
4	2.800
5	3.000
6	2.700
7	2.300
8	2.000 + 1.500 (salvage)

Câu hỏi

Q1. Tính NPV của dự án. Toyota có nên đầu tư?

Hướng dẫn giải Q1

Bước 1 — Chiết khấu từng dòng tiền:

Năm	FCFF	$(1,09{)}^t$	PV
1	1.200	1,0900	1.100,92
2	1.800	1,1881	1.515,02
3	2.500	1,2950	1.930,50
4	2.800	1,4116	1.983,57
5	3.000	1,5386	1.949,85
6	2.700	1,6771	1.609,92
7	2.300	1,8280	1.258,21
8	3.500	1,9926	1.756,75
Tổng PV			13.104,74

Bước 2 — NPV:

$$NPV=13.104,74-12.000=+1.104,74\text{ triệu JPY}$$

Kết luận: $NPV>0$ → Accept. Dự án tạo ra ~1,1 tỷ JPY giá trị cho cổ đông Toyota.

Q2. Tính IRR của dự án. So sánh với WACC.

Hướng dẫn giải Q2

IRR là tỷ lệ $r$ sao cho $NPV=0$. Sử dụng Excel =IRR() hoặc trial-and-error:

• Tại $r=12\mathrm{\%}$: $NPV\approx +312$ → còn dương
• Tại $r=14\mathrm{\%}$: $NPV\approx -198$ → đã âm
• Nội suy: $IRR\approx 12\mathrm{\%}+2\mathrm{\%}\times \frac{312}{312+198}=12\mathrm{\%}+1,22\mathrm{\%}\approx 13,2\mathrm{\%}$

Kết luận: $IRR\approx 13,2\mathrm{\%}>WACC=9\mathrm{\%}$ → Accept. Nhất quán với NPV.

Q3. Tính Payback Period và Discounted Payback Period.

Hướng dẫn giải Q3

Payback Period:

Năm	CF	CF tích lũy
1	1.200	1.200
2	1.800	3.000
3	2.500	5.500
4	2.800	8.300
5	3.000	11.300
6	2.700	14.000 ✅

Payback = $5+\frac{12.000-11.300}{2.700}=5+0,26=5,26$ năm.

Discounted Payback Period:

Năm	PV(CF)	PV tích lũy
1	1.100,92	1.100,92
2	1.515,02	2.615,94
3	1.930,50	4.546,44
4	1.983,57	6.530,01
5	1.949,85	8.479,86
6	1.609,92	10.089,78
7	1.258,21	11.347,99
8	1.756,75	13.104,74 ✅

Discounted Payback = $7+\frac{12.000-11.347,99}{1.756,75}=7+0,37=7,37$ năm.

Q4. Nếu WACC tăng lên 13%, quyết định có thay đổi không? (Sensitivity Analysis)

Hướng dẫn giải Q4

Tại WACC = 13%:

Năm	FCFF	$(1,13{)}^t$	PV
1	1.200	1,1300	1.061,95
2	1.800	1,2769	1.409,66
3	2.500	1,4429	1.732,87
4	2.800	1,6305	1.717,29
5	3.000	1,8424	1.628,31
6	2.700	2,0820	1.296,83
7	2.300	2,3526	977,55
8	3.500	2,6584	1.316,58
Tổng PV			11.141,04

$$NP{V}_{13\mathrm{\%}}=11.141,04-12.000=-858,96\text{ triệu JPY}$$

Kết luận: Tại WACC = 13%, $NPV<0$ → Reject. Điều này nhất quán vì $IRR\approx 13,2\mathrm{\%}$, rất gần với 13%. Dự án rất nhạy cảm với chi phí vốn.

---

Case 2 — FPT: Japan Expansion NPV Analysis

Bối cảnh

FPT Software đang đánh giá mở rộng hoạt động tại Nhật Bản với hai phương án:

Thông số	Phương án A — Tokyo Office	Phương án B — Osaka Hub
$I_0$	150 tỷ VND	90 tỷ VND
Vòng đời	6 năm	6 năm
WACC	11%	11%

Dòng tiền dự kiến (tỷ VND)

Năm	Phương án A	Phương án B
1	20	18
2	35	22
3	45	25
4	50	28
5	55	28
6	60	30

Câu hỏi

Q1. Tính NPV, IRR và PI cho cả hai phương án.

Hướng dẫn giải Q1

Phương án A:

Năm	CF	$(1,11{)}^t$	PV
1	20	1,1100	18,02
2	35	1,2321	28,41
3	45	1,3676	32,90
4	50	1,5181	32,94
5	55	1,6851	32,64
6	60	1,8704	32,08
Tổng PV			176,99

$$NP{V}_A=176,99-150=+26,99\text{ tỷ VND}$$$$P{I}_A=\frac{176,99}{150}=\mathrm{1,180}$$

$IR{R}_A\approx 16,5\mathrm{\%}$ (Excel)

Phương án B:

Năm	CF	$(1,11{)}^t$	PV
1	18	1,1100	16,22
2	22	1,2321	17,86
3	25	1,3676	18,28
4	28	1,5181	18,44
5	28	1,6851	16,62
6	30	1,8704	16,04
Tổng PV			103,46

$$NP{V}_B=103,46-90=+13,46\text{ tỷ VND}$$$$P{I}_B=\frac{103,46}{90}=\mathrm{1,150}$$

$IR{R}_B\approx 16,0\mathrm{\%}$ (Excel)

Q2. Hai phương án là mutually exclusive. FPT nên chọn phương án nào?

Hướng dẫn giải Q2

Chỉ tiêu	Phương án A	Phương án B	Chọn
NPV	+26,99 tỷ	+13,46 tỷ	A
IRR	16,5%	16,0%	A
PI	1,180	1,150	A

Trong trường hợp này, cả 3 chỉ tiêu đều nhất quán → Chọn Phương án A (Tokyo Office).

Tuy nhiên, nếu FPT bị capital rationing (ngân sách hạn chế), PI gần nhau nhưng $I_0$ chênh lệch lớn (150 vs 90 tỷ). FPT cần xem xét có thể dùng 60 tỷ dư cho dự án khác không.

---

Case 3 — CFA Mock: 5 bài Capital Budgeting

Bối cảnh

Dưới đây là 5 câu hỏi dạng CFA Level I Mock Exam, chủ đề Capital Budgeting. Thời gian: 9 phút (1,5 phút/câu).

---

Câu 1. Một dự án có $I_0=800$, dòng tiền đều $CF=250$/năm trong 5 năm, WACC = 10%. NPV gần nhất với:

• A. +148
• B. +147
• C. -52

Đáp án Câu 1

A. +148

$$NPV=-800+250\times \frac{1-(1,10{)}^{-5}}{0,10}=-800+250\times \mathrm{3,790}8=-800+947,70=+147,70$$

Gần nhất với A (+148).

---

Câu 2. Một nhà phân tích tính IRR của dự án là 14%. WACC = 12%. Theo IRR Rule:

• A. Reject vì IRR < required return
• B. Accept vì IRR > cost of capital
• C. Cần thêm thông tin về NPV

Đáp án Câu 2

B. Accept vì IRR > cost of capital.

IRR Rule: Chấp nhận nếu $IRR>WACC$. Ở đây $14\mathrm{\%}>12\mathrm{\%}$ → Accept.

---

Câu 3. Dự án X có NPV = +50, IRR = 18%. Dự án Y có NPV = +35, IRR = 24%. Hai dự án mutually exclusive, WACC = 10%. Nên chọn:

• A. Dự án X vì NPV cao hơn
• B. Dự án Y vì IRR cao hơn
• C. Cả hai đều chấp nhận

Đáp án Câu 3

A. Dự án X vì NPV cao hơn.

Với mutually exclusive projects, khi NPV và IRR xung đột → ưu tiên NPV. NPV đo trực tiếp giá trị tạo ra cho cổ đông.

---

Câu 4. Profitability Index hữu ích nhất trong tình huống nào?

• A. Khi dự án có non-conventional cash flows
• B. Khi công ty có capital rationing
• C. Khi dự án là mutually exclusive

Đáp án Câu 4

B. Khi công ty có capital rationing.

PI = $PV/I_0$ cho biết giá trị tạo ra trên mỗi đồng vốn đầu tư, rất hữu ích khi ngân sách bị giới hạn và cần xếp hạng dự án theo hiệu quả sử dụng vốn.

---

Câu 5. Dòng tiền của dự án: $C{F}_0=-100$, $C{F}_1=+230$, $C{F}_2=-132$. Dự án này có thể có:

• A. Một IRR duy nhất
• B. Nhiều hơn một IRR
• C. Không có IRR

Đáp án Câu 5

B. Nhiều hơn một IRR.

Dòng tiền đổi dấu 2 lần ($-,+,-$) → Theo Descartes' Rule of Signs, có thể có tối đa 2 IRR. Đây là trường hợp non-conventional cash flow, nên dùng NPV thay vì IRR.

---

CFA Bonus — Multiple Choice

Câu Bonus. The crossover rate for two projects is best described as the discount rate at which:

• A. the NPV of each project equals zero.
• B. the NPVs of both projects are equal.
• C. the IRR of each project equals the cost of capital.

Đáp án Bonus

B. the NPVs of both projects are equal.

Crossover rate là tỷ lệ chiết khấu làm $NP{V}_A=NP{V}_B$. Tìm bằng cách tính IRR của dòng tiền chênh lệch ($\mathrm{\Delta }CF=C{F}_A-C{F}_B$).

---

📊 Rubric đánh giá

Tiêu chí	Xuất sắc (9-10)	Khá (7-8)	Trung bình (5-6)	Cần cải thiện (<5)
Tính toán chính xác	Đúng 100% PV, NPV, IRR	Sai 1-2 số nhỏ	Đúng công thức, sai tính	Sai công thức
Phân tích quyết định	Giải thích rõ ràng, viện dẫn CFA	Đúng quyết định, thiếu giải thích	Đúng nhưng không rõ logic	Sai quyết định
Sensitivity Analysis	Phân tích đa kịch bản	Phân tích 1 kịch bản	Nhận ra cần sensitivity	Không đề cập
Trình bày	Bảng biểu rõ ràng, timeline	Có bảng nhưng thiếu timeline	Chỉ có phép tính	Lộn xộn

---

🔗 Liên kết bài học

• 📖 Bài giảng chính — Time Value of Money
• 📝 Blog — Tại sao 1 triệu bây giờ đáng giá hơn 1 triệu năm sau?
• 📏 Standards — CFA & IFRS Reference
• 🔧 Workshop — Capital Budgeting Model trong Excel
• 🎮 Game — NPV Calculator Race