🏆 Chuẩn mực & Framework — Buổi 1: Tổng quan Tài chính Doanh nghiệp

Buổi 1 đặt nền tảng lý thuyết — mọi mô hình định giá, phân tích cấu trúc vốn, và quyết định M&A sau này đều bắt nguồn từ 3 quyết định cốt lõi và Agency Theory.

📋 Bản đồ chuẩn mực buổi này

Loại	Chuẩn mực / Framework	Vai trò trong buổi
CFA	Corporate Issuers — Introduction	Framework 3 quyết định tài chính
CFA	Ethics & Professional Standards	Đạo đức nghề nghiệp, fiduciary duty
Governance	OECD Corporate Governance Principles (2023)	Chuẩn quản trị doanh nghiệp quốc tế
Model	Agency Theory (Jensen & Meckling, 1976)	Nền tảng lý thuyết agency cost
Model	Shareholder Value Framework	Mục tiêu tối đa hóa giá trị cổ đông
Regulation	Sarbanes-Oxley Act (SOX, 2002)	Luật quản trị DN sau Enron, US

📘 CFA Body of Knowledge

Corporate Issuers — Introduction to Corporate Finance

CFA Level: I Study Session: Corporate Issuers

Key Concepts:

Objective of the Firm: Tối đa hóa giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu (Shareholder Wealth Maximization)
Three Key Decisions: Investment (Capital Budgeting), Financing (Capital Structure), Dividend (Payout Policy)
Agency Relationships: Conflicts between shareholders–managers, shareholders–creditors, majority–minority
Corporate Governance: Mechanisms to align interests and monitor management

Learning Outcome Statements (LOS) liên quan:

LOS: "Describe the corporate governance framework, including the role of the board of directors and stakeholders"
LOS: "Describe the types of conflicts of interest in corporate governance: management vs. shareholders, controlling vs. minority shareholders"
LOS: "Describe the objectives of corporate governance and mechanisms to manage stakeholder conflicts"
LOS: "Describe factors that affect corporate governance practices"

Công thức CFA chính:

Buổi 1 chủ yếu là conceptual, nhưng có 1 công thức nền tảng:

V_{0} = \sum_{t = 1}^{\infty} \frac{E (C F_{t})}{(1 + r)^{t}}

Trong đó:

$V_{0}$ = Giá trị hiện tại của doanh nghiệp
$E (C F_{t})$ = Dòng tiền kỳ vọng kỳ $t$
$r$ = Tỷ suất sinh lời yêu cầu (required rate of return)

Mọi quyết định Corporate Finance đều hướng đến việc tăng $E (C F_{t})$ (tăng dòng tiền) hoặc giảm $r$ (giảm rủi ro) → tăng $V_{0}$ .

CFA Ethics & Professional Standards

CFA Level: I, II, III (xuyên suốt)

Áp dụng Buổi 1:

CFA Institute đặt đạo đức lên hàng đầu. Trong Corporate Finance:

Principle	Áp dụng
Duty of Loyalty	Management phải hành động vì lợi ích cổ đông
Fiduciary Duty	Board phải giám sát trung thực, không xung đột lợi ích
Fair Dealing	Đối xử công bằng với tất cả cổ đông (majority & minority)
Disclosure	Minh bạch thông tin tài chính, related-party transactions

Kết nối thực tế: Enron vi phạm gần như tất cả principles trên — management giấu nợ, Board không giám sát, Arthur Andersen thiếu independent → quay lại Agency Problem.

📗 Mô hình & Framework lý thuyết

Agency Theory

Tác giả: Michael Jensen & William Meckling (1976) Bài báo gốc: "Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure", Journal of Financial Economics

Ý tưởng cốt lõi:

Khi quyền sở hữu (ownership) tách biệt khỏi quyền quản lý (control), phát sinh chi phí đại diện (agency costs) do xung đột lợi ích giữa principal (cổ đông) và agent (ban điều hành).

Giả định:

Con người hành động vì lợi ích cá nhân (self-interest)
Thông tin bất đối xứng (information asymmetry) giữa cổ đông và management
Hợp đồng không thể hoàn hảo (incomplete contracts) → luôn có kẽ hở

Công thức Agency Cost:

Agency Cost = Monitoring Cost + Bonding Cost + Residual Loss

Trong đó:

Monitoring Cost = Chi phí giám sát: thuê auditor, Board compensation, compliance team
Bonding Cost = Chi phí cam kết: CEO mua cổ phiếu công ty, restrictive covenants trong hợp đồng nợ
Residual Loss = Mất mát còn lại: giá trị mất đi do quyết định không tối ưu dù đã giám sát

Ứng dụng thực tế:

Tình huống	Agency Problem	Giải pháp
CEO xây HQ xa xỉ $5B	Perquisite consumption	Board veto + cổ đông phản đối
CFO report lợi nhuận cao giả	Earnings manipulation	External audit + SOX compliance
Cổ đông lớn tunneling asset	Related-party transaction	Independent Board + minority protection
Management từ chối M&A có lợi	Entrenchment	Hostile takeover + proxy fight

Hạn chế:

Agency Theory giả định con người self-interest → thực tế có stewardship, altruism
Chi phí giám sát quá cao có thể làm giảm hiệu quả hoạt động
Không giải thích tốt cho founder-led companies (CEO = cổ đông lớn)

Mở rộng:

Stewardship Theory (Davis, 1997): Management cũng có thể hành động vì lợi ích chung
Stakeholder Theory (Freeman, 1984): DN cần cân bằng lợi ích tất cả stakeholders, không chỉ cổ đông

Shareholder Value Maximization Framework

Tác giả: Milton Friedman (1970), Alfred Rappaport (1986)

Ý tưởng cốt lõi:

Mục tiêu duy nhất của doanh nghiệp là tối đa hóa giá trị cho cổ đông (Shareholder Value). Mọi quyết định tài chính (investment, financing, dividend) đều phải đánh giá dựa trên tác động lên giá trị cổ đông.

Rappaport's Value Drivers (7 drivers):

#	Value Driver	Quyết định liên quan
1	Sales Growth Rate	Investment Decision
2	Operating Profit Margin	Investment + Operating
3	Income Tax Rate	Tax planning
4	Working Capital Investment	Working Capital Mgmt
5	Fixed Capital Investment	Investment Decision
6	Cost of Capital (WACC)	Financing Decision
7	Value Growth Duration	Competitive advantage

Hạn chế:

Short-termism: ép management tập trung quarterly earnings
Không tính đến externalities (môi trường, xã hội)
Stakeholder approach đang dần thay thế trong một số contexts

Mở rộng — Stakeholder Capitalism:

WEF Davos Manifesto (2020): Companies should serve all stakeholders
CFA ESG Integration: Tích hợp E, S, G vào phân tích đầu tư
Thực tế: Hầu hết financial models vẫn dùng Shareholder Value framework → cần biết cả hai

📕 Chuẩn mực Quản trị — OECD & SOX

OECD G20/OECD Principles of Corporate Governance (2023 Edition)

Mục đích: Cung cấp framework quản trị doanh nghiệp chuẩn quốc tế cho các nước thành viên OECD và G20.

6 chương chính:

Chương	Nội dung	Áp dụng Buổi 1
I	Ensuring Basis for Effective CG Framework	Pháp lý nền tảng
II	Rights of Shareholders	Voting, dividends, information
III	Institutional Investors & Stock Markets	Proxy voting, activism
IV	Stakeholders in CG	Employee, creditor, community rights
V	Disclosure & Transparency	BCTC, related-party, executive pay
VI	Board of Directors	Independence, committees, oversight

Ứng dụng cho Buổi 1:

Chapter II & VI trực tiếp liên quan đến Agency Problem → giải pháp Corporate Governance
Nhiều quốc gia (bao gồm VN) áp dụng OECD principles làm benchmark

So sánh CG thực tế:

Tiêu chí	US (NYSE)	Việt Nam (HOSE)	UK (LSE)
Board Independence	Majority independent	Tối thiểu 1/3	Majority independent
CEO/Chairman	Tách biệt (recommended)	Thường kiêm nhiệm	Tách biệt (comply-or-explain)
Audit Committee	Bắt buộc, all independent	Bắt buộc	Bắt buộc, all independent
Say-on-Pay	Advisory vote	Chưa có	Binding vote
SOX equivalent	SOX 2002	Thông tư 116/2020	UK CG Code

Sarbanes-Oxley Act (SOX, 2002)

Bối cảnh: Ban hành sau scandals Enron, WorldCom, Tyco → tăng cường accountability và transparency.

Nội dung chính liên quan:

Section	Nội dung	Tác động
302	CEO & CFO ký xác nhận BCTC chính xác	Personal liability
404	Đánh giá Internal Controls over Financial Reporting	Tốn kém nhưng hiệu quả
802	Hình sự hóa việc hủy tài liệu	Ngăn document shredding (Arthur Andersen)
906	Hình phạt nặng cho BCTC sai	Phạt tù + tiền

🔄 Bảng tổng hợp công thức buổi này

Công thức	Ký hiệu	Ý nghĩa
$V_{0} = \sum \frac{E (C F_{t})}{(1 + r)^{t}}$	Firm valuation	Giá trị DN = PV tất cả dòng tiền tương lai
$Agency Cost = M + B + R L$	Agency cost	Chi phí đại diện = Giám sát + Cam kết + Residual
$F C F = C F O - C a p E x$	Free Cash Flow	Dòng tiền tự do — tiền thực DN tạo ra
$D / E = \frac{Total Debt}{Total Equity}$	Leverage ratio	Tỷ lệ đòn bẩy tài chính
$Payout Ratio = \frac{Dividends}{Net Income}$	Payout	Tỷ lệ chia cổ tức trên lợi nhuận

📚 Nguồn tham khảo

Sách

Berk, J. & DeMarzo, P. — Corporate Finance, 6th Edition, Pearson — Chapter 1: The Corporation
Ross, Westerfield & Jordan — Fundamentals of Corporate Finance, McGraw-Hill — Part 1
Rappaport, A. — Creating Shareholder Value, Free Press, 1986

Tài liệu CFA

CFA Institute, CFA Program Curriculum Level I, Corporate Issuers (Introduction)
CFA Institute, Code of Ethics and Standards of Professional Conduct

Chuẩn mực & Luật

OECD, G20/OECD Principles of Corporate Governance, 2023 Edition
U.S. Congress, Sarbanes-Oxley Act of 2002, Public Law 107-204
Bộ Tài chính Việt Nam, Thông tư 116/2020/TT-BTC — Quản trị công ty niêm yết

Học thuật

Jensen, M. & Meckling, W., "Theory of the Firm: Managerial Behavior, Agency Costs and Ownership Structure", Journal of Financial Economics, 1976
Friedman, M., "The Social Responsibility of Business Is to Increase Its Profits", New York Times Magazine, 1970
Freeman, R.E., Strategic Management: A Stakeholder Approach, Pitman, 1984

Buổi 1: Tổng quan tài chính DN

Buổi 2: Báo cáo tài chính & IFRS

Buổi 3: Phân tích tài chính

Buổi 4: Time Value of Money

Buổi 5: DCF Valuation

Buổi 6: Comparable & Precedent

Buổi 7: Capital Structure

Buổi 8: WACC & Cost of Capital

Buổi 9: M&A và Restructuring

Buổi 10: Financial Modeling

Buổi 11: Risk Management

Buổi 12: Capstone – Valuation Project

🏆 Chuẩn mực & Framework — Buổi 1: Tổng quan Tài chính Doanh nghiệp

📋 Bản đồ chuẩn mực buổi này

📘 CFA Body of Knowledge

Corporate Issuers — Introduction to Corporate Finance

CFA Ethics & Professional Standards

📗 Mô hình & Framework lý thuyết

Agency Theory

Shareholder Value Maximization Framework

📕 Chuẩn mực Quản trị — OECD & SOX

OECD G20/OECD Principles of Corporate Governance (2023 Edition)

Sarbanes-Oxley Act (SOX, 2002)

🔄 Bảng tổng hợp công thức buổi này

📚 Nguồn tham khảo

Sách

Tài liệu CFA

Chuẩn mực & Luật

Học thuật

🔗 Xem thêm Buổi 1

🏆 Chuẩn mực & Framework — Buổi 1: Tổng quan Tài chính Doanh nghiệp ​

📋 Bản đồ chuẩn mực buổi này ​

📘 CFA Body of Knowledge ​

Corporate Issuers — Introduction to Corporate Finance ​

CFA Ethics & Professional Standards ​

📗 Mô hình & Framework lý thuyết ​

Agency Theory ​

Shareholder Value Maximization Framework ​

📕 Chuẩn mực Quản trị — OECD & SOX ​

OECD G20/OECD Principles of Corporate Governance (2023 Edition) ​

Sarbanes-Oxley Act (SOX, 2002) ​

🔄 Bảng tổng hợp công thức buổi này ​

📚 Nguồn tham khảo ​

Sách ​

Tài liệu CFA ​

Chuẩn mực & Luật ​

Học thuật ​

🔗 Xem thêm Buổi 1 ​

🏆 Chuẩn mực & Framework — Buổi 1: Tổng quan Tài chính Doanh nghiệp

📋 Bản đồ chuẩn mực buổi này

📘 CFA Body of Knowledge

Corporate Issuers — Introduction to Corporate Finance

CFA Ethics & Professional Standards

📗 Mô hình & Framework lý thuyết

Agency Theory

Shareholder Value Maximization Framework

📕 Chuẩn mực Quản trị — OECD & SOX

OECD G20/OECD Principles of Corporate Governance (2023 Edition)

Sarbanes-Oxley Act (SOX, 2002)

🔄 Bảng tổng hợp công thức buổi này

📚 Nguồn tham khảo

Sách

Tài liệu CFA

Chuẩn mực & Luật

Học thuật

🔗 Xem thêm Buổi 1